fix(l10n): ontknoop HaSta, dat in het Klingon vier begrippen tegelijk droeg #1546

Merged
brenno merged 1 commit from fix/tlh-hasta into main 2026-08-17 23:10:27 +00:00
Owner

Sluit #1538.

In tlh.dart droeg HaSta tegelijk grafiek, video, scherm én afbeelding. Wie de interface in het Klingon las, kon een grafiek niet van een beeldscherm onderscheiden. 63 waarden zijn ontward tot één drager per begrip.

De dragers, en waarom

  • scherm = jIH — canon (TKD: viewscreen), en stond al in Presenteren (volledig scherm) = jIH naQ. Het stevigste stuk van de knoop.
  • afbeelding = mIllogh — de beslissing uit #1527 doorgetrokken.
  • grafiek = De'wI'ghom — dominante drager, droeg (op één media-string na) niets anders, en droeg al het kale label Grafiek. ta'nom en mIl chuq ingetrokken.
  • video = HaSta — de dominante bestaande drager; nu alle andere lasten eraf zijn, is er geen dubbelzinnigheid meer en werd HaSta vIH ("bewegend beeld") als disambiguator overbodig.

Suffixen zijn meegetrokken (-mey -Daq -vam -'e'): HaSta'DaqjIHDaq, videomeyHaStamey.

Wat er onderweg boven water kwam

  • nagh beq (7 strings) was bij #1527 als drager voor afbeelding ingetrokken, maar met kleine q gespeld en zo aan die opruiming ontsnapt.
  • screenshot stond als HaSta nabmey — scherm en afbeelding door elkaar; nu jIH mIllogh.
  • telefoonnummer stond als jIH mI'lIj; met jIH = scherm zou dat de nieuwe invariant meteen breken, dus ghogh HablI' mI'lIj.
  • De HTML/Beamer-exportregel stond nog half in het Engels en is vertaald.

Eerlijk over de zwakke plek

HaSta = video is een oprekking: TKD glosseert het als graphics op een beeldscherm, dus semantisch dichter bij "beeldmateriaal". Het is gekozen omdat het de dominante bestaande drager is en elk ánder begrip dat het droeg een beter onderbouwd woord heeft. Wie liever het leenwoord video wil, kan dat met dezelfde methode omdraaien. De'wI'ghom is een projectmunt, geen canon — verdedigd op gebruik, niet op lexicon.

Bewust blijven staan (geen verdedigbare drager gevonden, en half doorknippen breekt de andere kant): ghom De' HaSta voor sociale-mediaprofiel, kale nagh voor afbeelding (draagt ook cel, achtergrond, sleutel, map), en mIllogh dat naast afbeelding nog canvas, camera en Visueel draagt. Volgende knoop.

Toetsing

Volledige make check groen, plus los: l10n-check, check_l10n_table_parity, check_l10n_orphans, check_l10n_dutch_passthrough.

(De commitregel verwijst per abuis naar #1537; het issue is #1538.)

Sluit #1538. In `tlh.dart` droeg `HaSta` tegelijk **grafiek**, **video**, **scherm** én **afbeelding**. Wie de interface in het Klingon las, kon een grafiek niet van een beeldscherm onderscheiden. 63 waarden zijn ontward tot één drager per begrip. ## De dragers, en waarom - **scherm = `jIH`** — canon (TKD: *viewscreen*), en stond al in *Presenteren (volledig scherm)* = `jIH naQ`. Het stevigste stuk van de knoop. - **afbeelding = `mIllogh`** — de beslissing uit #1527 doorgetrokken. - **grafiek = `De'wI'ghom`** — dominante drager, droeg (op één media-string na) niets anders, en droeg al het kale label *Grafiek*. `ta'nom` en `mIl chuq` ingetrokken. - **video = `HaSta`** — de dominante bestaande drager; nu alle andere lasten eraf zijn, is er geen dubbelzinnigheid meer en werd `HaSta vIH` ("bewegend beeld") als disambiguator overbodig. Suffixen zijn meegetrokken (`-mey -Daq -vam -'e'`): `HaSta'Daq`→`jIHDaq`, `videomey`→`HaStamey`. ## Wat er onderweg boven water kwam - `nagh beq` (7 strings) was bij #1527 als drager voor *afbeelding* ingetrokken, maar met kleine `q` gespeld en zo aan die opruiming ontsnapt. - *screenshot* stond als `HaSta nabmey` — scherm en afbeelding door elkaar; nu `jIH mIllogh`. - *telefoonnummer* stond als `jIH mI'lIj`; met `jIH` = scherm zou dat de nieuwe invariant meteen breken, dus `ghogh HablI' mI'lIj`. - De HTML/Beamer-exportregel stond nog half in het Engels en is vertaald. ## Eerlijk over de zwakke plek `HaSta` = video is een oprekking: TKD glosseert het als *graphics op een beeldscherm*, dus semantisch dichter bij "beeldmateriaal". Het is gekozen omdat het de dominante bestaande drager is en elk ánder begrip dat het droeg een beter onderbouwd woord heeft. Wie liever het leenwoord `video` wil, kan dat met dezelfde methode omdraaien. `De'wI'ghom` is een projectmunt, geen canon — verdedigd op gebruik, niet op lexicon. Bewust blijven staan (geen verdedigbare drager gevonden, en half doorknippen breekt de andere kant): `ghom De' HaSta` voor *sociale-mediaprofiel*, kale `nagh` voor afbeelding (draagt ook cel, achtergrond, sleutel, map), en `mIllogh` dat naast afbeelding nog canvas, camera en *Visueel* draagt. Volgende knoop. ## Toetsing Volledige `make check` groen, plus los: `l10n-check`, `check_l10n_table_parity`, `check_l10n_orphans`, `check_l10n_dutch_passthrough`. (De commitregel verwijst per abuis naar #1537; het issue is #1538.)
fix(l10n): tlh ontknoopt HaSta over vier begrippen (#1537)
All checks were successful
scans / scans (pull_request) Successful in 3m21s
static-gate / static-gate (pull_request) Successful in 7m16s
cab744741f
Inventarisatie vóór de wijziging (tlh.dart tegen nl.dart, geteld over de drie
tabellen; alleen bronstrings die precies één van de vier begrippen noemen):

  grafiek      De'wI'ghom 11 · HaSta 7(+1 HaSta'mey) · ta'nom 3 ·
               mIl(-chuq) 3 · Segh/seghmey 2 · sech 1 · nav mIllogh 1 ·
               De'wI' 'echlet 1
  video        HaSta 15 · video/videomey/videos 8 · HaSta vIH 3
  scherm       HaSta 9 · jIH 6
  afbeelding   mIllogh 83 · nagh(-beq) 22 · HaSta 8 · mIl 2

HaSta droeg dus alle vier tegelijk, en grafiek was zelf drieledig. Daarom in
één keer één drager per begrip:

  grafiek     = De'wI'ghom  — enige drager die (op één media-string na) niets
                anders droeg en die het kale label 'Grafiek' al droeg;
                projectmunt, morfologisch ondoorzichtig, geen canon
  video       = HaSta       — dominante bestaande drager; alle andere lasten
                zijn eraf, dus geen dubbelzinnigheid meer. Wel oprekking:
                HaSta glosseert in TKD als "graphics (op een scherm)"
  scherm      = jIH         — canon (TKD: viewscreen); stond al in
                'Presenteren (volledig scherm)' = jIH naQ
  afbeelding  = mIllogh     — keuze uit #1527 doorgetrokken

Suffixen meegetrokken (-mey, -Daq, -vam, -'e'); HaSta vIH ("bewegend beeld")
is overbodig geworden en teruggebracht tot HaSta.

Meegenomen omdat ze op dezelfde dragers zaten:
- 'nagh beq' (7 strings) was bij #1527 als drager voor afbeelding
  teruggetrokken, maar met kleine q gespeld en zo aan de opruiming ontsnapt →
  mIllogh.
- screenshot = jIH mIllogh (was 'HaSta nabmey', scherm + afbeelding door
  elkaar); schermachtergrond = jIH 'em, ook in 'Tekst op de
  schermachtergrond'.
- 'HaSta'Daq' voor het tabblad Samenwerken → perDaq (per = tabblad in dit
  bestand); 'jIH mI'lIj' voor telefoonnummer → 'ghogh HablI' mI'lIj', anders
  draagt jIH naast scherm ook telefoon.
- 'Na media automatisch doorgaan' gebruikte De'wI'ghom voor media → media.
- De HTML/Beamer-exportregel stond nog half in het Engels ("code blocks,
  math, mermaid diagrams render … compile"); vertaald naar de zusterzin die
  er al stond.

Bewust blijven staan, met opgaaf van reden in het verslag: 'ghom De' HaSta'
(sociale-mediaprofiel) — geen verdedigbare drager gevonden; bare 'nagh' voor
afbeelding — dat woord draagt óók cel, achtergrond, sleutel, bucket en map en
is een eigen knoop; mIllogh draagt daarnaast nog canvas, camera en versie.

make l10n-check groen; check_l10n_table_parity, check_l10n_orphans en
check_l10n_dutch_passthrough groen.

Co-Authored-By: Claude Opus 5 <noreply@anthropic.com>
brenno merged commit ae1080688f into main 2026-08-17 23:10:27 +00:00
brenno deleted branch fix/tlh-hasta 2026-08-17 23:10:29 +00:00
Sign in to join this conversation.
No description provided.